Roksana Melkowska
Koordynacja i organizacja pracy kancelarii
Bartosz Pustkowski
Odszkodowania, prawo karne oraz rodzinne
Numer centralny:
Napisz:
Skontaktuj się z nami!
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stanowi przestępstwo z artykułu 178a Kodeksu karnego, niosące za sobą surowe konsekwencje prawnokarne oraz administracyjne. Ustawodawca przewidział jednak instytucję warunkowego umorzenia postępowania, pozwalającą na uniknięcie wyroku skazującego i zachowanie statusu osoby niekaranej. Zapoznaj się z dalszą częścią wpisu, aby poznać prawne wymogi stosowania tego środka probacyjnego.
Ocena możliwości skorzystania z dobrodziejstwa art. 66 Kodeksu karnego wymaga szczegółowej analizy historii karnej kierowcy oraz okoliczności zatrzymania. Sąd weryfikuje, czy sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, co stanowi negatywną przesłankę blokującą drogę do umorzenia. Adwokat od jazdy po alkoholu bada akta sprawy pod kątem ustalenia, czy stopień zawinienia oraz ujemny ładunek społeczny incydentu nie przekraczają poziomu znacznego. Kluczowe znaczenie dla organu orzekającego mają takie czynniki jak pora prowadzenia pojazdu, natężenie ruchu drogowego oraz motywacja sprawcy. Istotną okolicznością łagodzącą bywa również dobrowolne naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, jeśli do takiej doszło. Niezbędne jest również wystąpienie pozytywnej prognozy kryminologicznej, która daje uzasadnione przypuszczenie, że podejrzany będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego i nie popełni kolejnego czynu zabronionego.
Wynik pomiaru alkomatem lub badania krwi bezpośrednio oddziałuje na ocenę stopnia zagrożenia stworzonego w ruchu lądowym przez kierującego. Chociaż przepisy nie określają sztywnego progu nietrzeźwości wykluczającego środek probacyjny, orzecznictwo wskazuje, że rezultaty znacznie przekraczające ustawowy próg przestępstwa obniżają prawdopodobieństwo korzystnego rozstrzygnięcia. Zachowanie kierowcy podczas kontroli oraz jego postawa po zdarzeniu również podlegają wnikliwej ocenie wymiaru sprawiedliwości. Zgromadzony materiał dowodowy musi wykazać, że incydent miał charakter incydentalny w życiu podejrzanego, a jego dotychczasowy sposób życia był nienaganny. Wysoki poziom alkoholu w organizmie wymaga przedstawienia silnych argumentów łagodzących, odnoszących się do sytuacji osobistej i warunków drogowych.
Decyzja sądu o zastosowaniu tego środka probacyjnego oznacza ustalenie czasu weryfikacji postawy sprawcy, trwającego od roku do trzech lat. Orzeczenie nakłada zazwyczaj obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a także zakaz prowadzenia pojazdów. Zastosowanie tej instytucji pozwala sprawcy formalnie figurować w Krajowym Rejestrze Karnym jako osoba niekarana. Rażące naruszenie porządku prawnego w wyznaczonym terminie obliguje sąd do podjęcia postępowania, co może zakończyć się wydaniem wyroku skazującego. Zakaz kierowania pojazdami w tym trybie może zostać orzeczony na okres krótszy niż ustawowe minimum trzech lat, obowiązujące przy standardowym wyroku skazującym.
Instytucja probacyjna określona w artykule 66 Kodeksu karnego stanowi alternatywę dla wyroku skazującego, umożliwiającą zachowanie czystej karty karnej mimo popełnienia czynu zabronionego. Sąd bada uprzednią niekaralność sprawcy za przestępstwa umyślne oraz weryfikuje wagę popełnionego czynu i jego okoliczności. Pozytywna decyzja organu orzekającego wiąże się z koniecznością pomyślnego przebycia okresu kontrolowanego, zapłatą świadczenia pieniężnego oraz ewentualnym orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdów w wymiarze łagodniejszym niż obligatoryjny przy skazaniu.
Nie, sąd orzeka czas próby, w którym sprawca jest kontrolowany, oraz nakłada obowiązki finansowe w postaci świadczenia pieniężnego. Często orzekany jest również środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, choć na krótszy czas niż przy skazaniu.
Przeszkodą formalną jest wcześniejsze prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione z winy umyślnej. Osoby figurujące w Krajowym Rejestrze Karnym z takim wyrokiem nie spełniają podstawowego wymogu ustawowego do zastosowania tej instytucji.
Sąd może, ale nie musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów, zazwyczaj na okres jednego roku lub dwóch lat. Jest to sankcja łagodniejsza w porównaniu do obligatoryjnego, minimum trzyletniego zakazu orzekanego w przypadku wyroku skazującego za to przestępstwo.